سوزاک‌ عبارت‌ است‌ از یک‌ بیماری‌ عفونی‌ در دستگاه‌ تناسلی‌ که‌ از راه‌ آمیزشی‌ منتقل‌ می‌شود. در مردان‌، این‌ عفونت‌ در پیشابراه‌ رخ‌ می‌دهد، در زنان‌، در پیشابراه‌ (مجرایی‌ که‌ ادرار را از مثانه‌ به‌ بیرون‌ هدایت‌ می‌کند) و نیز دستگاه‌ تولید مثل‌، و در هر دو جنس‌ ممکن‌ است‌ راست‌روده‌، گلو، مفاصل‌، یا چشم‌ها نیز درگیر شوند. این‌ عفونت‌ در تمام‌ سنین‌ رخ‌ دهد (حتی‌ کودکان‌ کم‌ سن‌ و سن‌ سال‌ که‌ مورد تجاوز قرار می‌گیرند). حداکثر شیوع‌ این‌ عفونت‌ بین‌ ۲۰تا۳۰ سالگی‌ است‌. دوره‌ کمون‌ بیماری‌ (از زمان‌ ورود میکرب‌ تا بروز علایم‌) ۲ تا۱۰ روز است‌.

همانطور که در بالا ذکر شد این بیماری از طریق تماس جنسی منتقل می‌شود و عامل آن گنوکوک می‌باشد . در مردان ۷-۲ روز پس از تماس جنسی با فرد آلوده ترشحات چرکی از مجرای ادرار خارج شده و میزان دفع ادرار نیز کاهش و با سوزش می‌باشد. . درصد کمی‌از مردان بدون نشانه بالینی هستند .

در خانمها پس از آلودگی ، التهاب دهانه رحم به وجود آمده که در بیشتر موارد بدون نشانه است ولی در برخی از خانمها پس از نزدیکی ترشحات غیرعادی یا خونریزی وجود دارد .

در بیست درصد از موارد ، عفونت در مراحل عادات ماهانه به رحم رسیده و باعث التهاب رحم ، ‌لوله های زهدان و برخی نواحی لگن می‌شود که گاهی چنین حالتی منجر به عقیم شدن و یا  حاملگی خارج از رحم می‌شود .

دختران در سنین قبل از بلوغ ممکن است در اثر تماس جنسی مستقیم با ترشحات بالغین آلوده ، دچار التهاب گنوکوکی واژن و رحم شوند . نوزادان و ندرتاً بالغین ممکن است مبتلا به عفونت کنوکوکی ملتحمه چشم شوند که اگر به سرعت و به مقدار کافی درمان نشوند ممکن است منجر به کوری گردد . در صورتیکه آلودگی به صورت سیستمیک در بدن پخش شود منجر به درگیری مفاصل و پوست و گاهی بندرت قلب و پرده های مغزی می‌شود . در صورتیکه درمان آلودگی و التهاب مفصلی به تأخیر افتد منجر به ضایعات دائمی‌مفصلی میشود .

التهابهای غیرگنوکوکی مجاری ادراری – تناسلی و التهاب چرکی مخاطی رحم که ممکن است با عوامل دیگر غیر از گنوکوک ایجاد شده باشند ، در اغلب موارد با عفونت گنوکوکی همراه بوده و تشخیص بالینی سوزاک را دچار اشکال می‌کند .

تشخیص بیماری از طریق آزمایش میکروسکوپی گسترش ترشحات دستگاه تناسلی رنگ آمیزی شده با روش گرم یا کشت این ترشحات در محیطهای اختصاصی کشت … صورت می‌گیرد .

حداکثر شیوع این بیماری در طبقات اقتصادی پائین جامعه  وجود دارد .

در حال حاضر موارد مقاوم به داروهای قدیمی‌افزایش یافته است و داروهای جدید تنها کاربرد درمانی دارند .

مخزن :

انسان تنها مخزن شناخته شده این عامل عفونی است .

دوره واگیری :

این زمان نزد موارد درمان نشده(در حالیکه با مراجعه سریع و به موقع چند ساعت بعد از شروع درمان مؤثر ، واگیری بیماری خاتمه می‌یابد) ممکن است برای ماهها ادامه داشته باشد.

علایم‌ شایع‌

‌
علل‌

عفونت‌ ناشی‌ از باکتری‌های‌ گنوکک‌ که‌ در بافت‌ نرم‌ و مرطوب‌ به‌ خوبی‌ رشد می‌کنند. باکتری‌ها معمولاً از راه‌ آمیزشی‌ انتقال‌ می‌یابند،

* داشتن‌ شرکای‌ جنسی‌ متعدد
* خودفروشی‌
* سوءاستفاده‌ جنسی‌ از کودکان‌
* عبور نوزاد از کانال‌ زایمانی‌ مادری‌ که‌ دچار عفونت‌ است‌.

پیشگیری :

اولین اصل مبتنی بر رابطه جنسی سالم می‌باشد . پس بهتر است از بی‌بند و باری‌ جنسی‌ خودداری‌ کنید و به ارتباط  با یک نفر اکتفاء کنید.

جهت جلوگیری از ابتلا در اشخاصی که مشکوک به آلودگی به این بیماری می‌باشند حتماً بایستی از کاندوم استفاده شود .

اقدامات دیگری که خاص پیشگیری از ابتلا به سوزاک است مثل پیشگیری داروئی در چشم نوزادان و توجه به تماسهای بیماران مبتلا به سایر بیماریهای عفونی نیز اجرا می‌گردد .

ترشحات بیمار و اشیایی که به آنها آلوده شده اند بایستی گندزدایی شود
موارد این‌ عفونت‌ باید گزارش‌ شود تا از گسترش‌ آن‌ جلوگیری‌ شود. این‌ عفونت‌ گاهی‌ همزمان‌ با سیفلیس‌ و عفونت‌ کلامیدیایی‌ رخ‌ می‌دهد. توجه‌ داشته‌ باشید که‌ همکاری‌ مناسب‌ اهمیت‌ زیادی‌ دارد و مطمئن‌ باشید که‌ هویت‌ شما نزد پزشک شما محرمانه‌ خواهد ماند.

عواقب‌ مورد انتظار